Co dzieje się w uchu po przekłuciu?
Przekłucie płatka ucha lub chrząstki to w istocie niewielki uraz tkanek. Podczas zabiegu igła lub specjalny sprzęt tworzy otwór, który następnie wypełnia się biżuterią. Dla organizmu to sytuacja podobna do każdej innej rany – natychmiast uruchamia mechanizmy obronne i naprawcze.
Bezpośrednio po przekłuciu może pojawić się krótkotrwałe krwawienie, ponieważ przerwane zostają drobne naczynia krwionośne w skórze. Jest to naturalny element zabiegu i zwykle szybko ustępuje.
W kolejnych godzinach i dniach rozpoczyna się fizjologiczny stan zapalny. Skóra wokół przekłucia może być lekko zaczerwieniona, cieplejsza i delikatnie obrzęknięta. To znak, że organizm zwiększa ukrwienie w tym miejscu, aby zapewnić komórkom „naprawczym” – takim jak makrofagi – idealne warunki do pracy.
W następnej fazie organizm zaczyna tworzyć nowy naskórek i tzw. kanał przekłucia, czyli tunel otaczający kolczyk. To właśnie w nim później będzie znajdowała się biżuteria. Jest to proces powolny: tkanki muszą się odbudować, uszczelnić i wzmocnić, zanim przekłucie będzie można uznać za całkowicie zagojone.
Ile wynosi czas gojenia po przekłuciu uszu?
Tempo gojenia różni się w zależności od tego, w jakiej części ucha znajduje się przekłucie. Niektóre miejsca regenerują się dość szybko, inne – zwłaszcza te, które składają się z chrząstki – potrzebują na to więcej czasu.
- Płatek ucha – ze względu na miękką budowę i dobre ukrwienie zwykle goi się ok. 6–8 tygodni.
- Chrząstka małżowiny usznej – ta część ucha jest twardsza i słabiej ukrwiona, co wydłuża proces regeneracji nawet do 3–9 miesięcy.
W tym czasie świeże przekłucie jest szczególnie delikatne. Dopóki kanał przekłucia nie „dojrzeje”, łatwo mogą przeniknąć do niego drobnoustroje. Bakterie mogą przedostać się np. z palców, telefonu, słuchawek dousznych, poszewki poduszki czy włosów, które ocierają się o ucho. Dlatego właśnie pierwsze tygodnie i miesiące wymagają systematycznej oraz delikatnej pielęgnacji.
Jak pielęgnować świeże przekłucie ucha?
Zalecana jest łagodna pielęgnacja oparta na soli fizjologicznej i dobrej higienie.
- Myj ręce przed każdym dotknięciem ucha i kolczyka.
- Czyść przekłucie 1–2 razy dziennie: użyj sterylnej soli fizjologicznej (0,9% NaCl) lub gotowego sprayu z solą morską; nasącz jałowy gazik i delikatnie oczyść skórę wokół kolczyka (przód i tył płatka) i pozwól, aby zaschnięta wydzielina „namokła” i sama się odspoiła – nie odrywaj jej na siłę.
- Utrzymuj okolicę suchą i czystą – po kąpieli delikatnie osusz ucho, nie wciskaj wacików ani patyczków do kanału przekłucia.
- Nie kręć na siłę kolczykiem – dawne rekomendacje „obracania” biżuterii, aby „nie przyrosła”, są obecnie uznawane za szkodliwe. Ruchy kolczyka drażnią świeży kanał i opóźniają gojenie.
- Jeśli to możliwe, śpij na drugim boku, żeby nie uciskać świeżego przekłucia.
octenisept® w pielęgnacji przekłuć – kiedy i jak go stosować?
Podstawą przy prawidłowo gojącym się przekłuciu jest sól fizjologiczna. octenisept® spray – jako lek antyseptyczny – przydaje się szczególnie wtedy, gdy:
- okolica przekłucia jest bardziej zaczerwieniona niż w pierwszych dniach;
- pojawia się tkliwość, lekki wysięk, podrażnienie;
- piercer lub lekarz zaleca krótkotrwałą antyseptykę, np. po zdjęciu opatrunku lub przy podejrzeniu nadkażenia.
Lek octenisept® spray to preparat na bazie oktenidyny i fenoksyetanolu, przeznaczony do dezynfekcji skóry i błon śluzowych, również po zabiegach kosmetycznych i piercingu. Działa na bakterie, grzyby i wirusy, a jednocześnie nie zawiera alkoholu i nie powoduje pieczenia.
Jak można go zastosować wokół świeżego przekłucia?
- Najpierw oczyść okolice solą fizjologiczną.
- Spryskaj skórę wokół dziurki (przód i tył płatka) lekiem octenisept® spray lub nanieś go na jałowy gazik i delikatnie przetrzyj.
- Odczekaj 1–2 minuty, aby preparat zadziałał. Nie spłukuj.
- Stosuj krótkotrwale – według zaleceń lekarza, najczęściej przez kilka–kilkanaście dni.
Uwaga: nie ma potrzeby odkażać przekłucia kilka razy dziennie przez wiele miesięcy. Zbyt intensywna antyseptyka może nadmiernie wysuszyć skórę i podrażnić kanał przekłucia.
Błędy, które mogą utrudniać gojenie ucha po przekłuciu
Nawet prawidłowo wykonane przekłucie może goić się dłużej, jeśli popełnia się pewne błędy pielęgnacyjne. Świeży kanał przekłucia to delikatna struktura, która łatwo reaguje na podrażnienia i zanieczyszczenia. Niektóre zachowania mogą zaburzyć proces regeneracji skóry, a nawet doprowadzić do rozwoju infekcji.
Stosowanie spirytusu, wody utlenionej lub jodyny
Choć mogą kojarzyć się z dezynfekcją, te środki są zbyt agresywne dla świeżej rany. Mogą podrażniać skórę, wysuszać ją, a nawet uszkadzać zdrowe komórki, które odpowiadają za odbudowę tkanek. W efekcie przekłucie goi się dłużej, bywa zaczerwienione i bardziej wrażliwe.
Używanie tłustych maści i wazeliny
Takie preparaty tworzą na skórze warstwę okluzyjną, która blokuje dostęp powietrza i utrudnia swobodny odpływ wydzieliny, naturalnie pojawiającej się w procesie gojenia. Zatrzymywanie wilgoci wokół kolczyka sprzyja namnażaniu bakterii, co może prowadzić do podrażnień lub infekcji.
Dotykanie ucha brudnymi rękami, kręcenie kolczykiem, pożyczanie biżuterii
Świeże przekłucie wymaga utrzymania jak największej czystości. Każde dotknięcie nieumytymi dłońmi przenosi na skórę bakterie i zanieczyszczenia. Z kolei obracanie kolczyka czy ciągłe „sprawdzanie”, czy wszystko jest w porządku, może dodatkowo podrażniać kanał i naruszać gojące się tkanki. Pożyczanie biżuterii – i nakładanie jej bez uprzedniego zdezynfekowania – to prosta droga do kontaktu z obcą florą bakteryjną.
Korzystanie z basenu, jacuzzi i naturalnych zbiorników wodnych w pierwszych tygodniach
Woda w takich miejscach – nawet jeśli jest chlorowana – może zawierać mikroorganizmy, które dla świeżej rany są szczególnie niebezpieczne. Kąpiele tego typu zwiększają ryzyko zakażenia, a dodatkowo długie moczenie skóry może rozpulchnić tkanki, spowalniając ich regenerację.
Kiedy zgłosić się do piercera, a kiedy do lekarza?
Jeśli masz wątpliwości, czy proces gojenia przebiega prawidłowo, warto najpierw udać się do zaufanego studia piercingu. Piercer pomoże ocenić stan kanału przekłucia, doradzi w kwestii pielęgnacji, a także bezpiecznie wymieni biżuterię na inną. To również dobre miejsce, gdy pojawia się uczucie „wrastania” kolczyka, ale nie towarzyszą temu objawy infekcji – specjalista sprawdzi, czy nie doszło do mechanicznego podrażnienia i podpowie, jak zapobiec pogłębianiu się problemu.
Są jednak sytuacje, w których nie należy zwlekać i trzeba zgłosić się bezpośrednio do lekarza. Wymaga tego przede wszystkim silna reakcja zapalna, obecność ropnej wydzieliny lub wyraźnie nieprzyjemnego zapachu, które mogą świadczyć o zakażeniu. Pomoc medyczna jest wskazana również wtedy, gdy pojawia się gorączka lub występuje ogólne złe samopoczucie. Bezwzględnym wskazaniem do pilnej konsultacji lekarskiej jest twardy, napięty i bardzo bolesny obrzęk.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Płatek ucha zwykle goi się ok. 6–8 tygodni, chrząstka nawet 3–9 miesięcy. Im lepsza pielęgnacja (higiena, brak drażnienia), tym mniejsze ryzyko powikłań.
Tak – lek octenisept® spray jest dopuszczony do stosowania na skórę i błony śluzowe u dzieci i dorosłych. W przypadku przekłuć u małych dzieci zawsze warto skonsultować pielęgnację z pediatrą.
Profesjonalne studia piercingu i organizacje branżowe rekomendują przekłuwanie igłą, szczególnie w chrząstce – jest precyzyjniejsze i mniej traumatyczne dla tkanek niż pistolet. Zawsze wybieraj salon, który pracuje sterylnie i ma doświadczenie.
Bibliografia
- Citko A., Wybrane aspekty leczenia ran powierzchownych, Lek w Polsce 2020, 30(3): 45-48.
- Sopata M, Jawień A. i in., Wytyczne postępowania miejscowego w ranach niezakażonych, zagrożonych infekcją oraz zakażonych – przegląd dostępnych substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w leczeniu ran. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran, Leczenie Ran 2020;17(1):1-21. doi: https://doi.org/10.5114/lr.2020.96820 [dostęp 11.2025].
- Sierżęga M., Gojenie się ran, W: Szmidt J, Kużdzała J (red): Podstawy chirurgii. Tom I. Medycyna Praktyczna. Kraków 2022 wyd. 1; ss. 153-184.
- Mędrzycka-Dąbrowska V., Powikłania i konsekwencje przekłuwania ciała w obrębie głowy i szyi, Via Medica, https://share.google/QseoQKTfQSd8DKTfh [dostęp 11.2025].
- Rybkowska K., Przekłuwanie uszu – przeciwwskazania, powikłania i pielęgnacja po zabiegu, Forum Leczenia Ran, https://forumleczeniaran.pl/przekluwanie-uszu-przeciwwskazania-powiklania-i-pielegnacja-po-zabiegu/ [dostęp 11.2025].