Czy zadrapanie przez kota jest groźne?
U zdrowej osoby drobne, powierzchowne zadrapania zwykle nie kończą się poważnymi powikłaniami, ale każdą ranę warto potraktować poważnie. Kocie pazury mogą przenosić:
- bakterie ze skóry człowieka i z otoczenia (piasek, żwirek),
- drobnoustroje obecne w ślinie kota (jeśli pazury były nią zabrudzone),
- bakterie bytujące u kotów, np. Bartonella henselae – wywołującą chorobę kociego pazura.
Ryzyko zakażenia rośnie, jeśli:
- rana jest głęboka, poszarpana, powstało kilka ran obok siebie,
- kot jest wychodzący, nieodrobaczony, nie ma aktualnych szczepień,
- jesteś w grupie ryzyka – masz cukrzycę, choroby przewlekłe, obniżoną odporność.
Zadrapanie to rana kłuta/cięta. Więcej o typach urazów i zasadach pierwszej pomocy przeczytasz w artykule: Rodzaje ran – charakterystyka, pierwsza pomoc i leczenie.
Pierwsza pomoc po podrapaniu przez kota – krok po kroku
1. Umyj ranę wodą z mydłem
- Jak najszybciej po zadrapaniu opłucz ranę pod bieżącą wodą (co najmniej kilka minut).
- Użyj delikatnego mydła, delikatnie spłukując zabrudzenia – nie szoruj rany szczoteczką.
- Jeśli rana krwawi, pozwól jej chwilę „pokapać” – to pomaga wypłukać drobnoustroje.
2. Oczyść okolice rany
- Usuń widoczne fragmenty brudu, sierści czy skrzepów, używając jałowego gazika.
- Nie stosuj waty – włókienka mogą pozostać w ranie.
3. Zdezynfekuj ranę
Po umyciu sięgnij po środek antyseptyczny. W domowych warunkach dobrze sprawdza się lek octenisept® spray, wskazany do odkażania i wspomagającego leczenia małych, powierzchownych ran.
Jak go użyć?
- Spryskaj ranę i jej okolice cienką warstwą octeniseptu.
- Odczekaj min. 1 minutę – lek działa już w tym czasie.
- Nie spłukuj – pozwól, by preparat sam wyschnął.
Jeśli chcesz poszerzyć wiedzę o domowej dezynfekcji, zajrzyj do poradnika: Odkażanie ran w domowych warunkach – czym dezynfekować rany?.
4. Załóż opatrunek (jeśli trzeba)
- Drobne, płytkie zadrapania możesz zostawić odkryte (jeśli nie są narażone na brud i tarcie).
- Na głębszą ranę załóż jałową gazę i przymocuj ją plastrem lub bandażem.
- Opatrunek zmieniaj codziennie albo częściej, jeśli przesiąknie lub się zabrudzi.
Choroba kociego pazura – jakie są objawy?
Choroba kociego pazura (bartoneloza) to zakażenie bakteryjne, które może rozwinąć się po zadrapaniu lub ugryzieniu przez kota.
Typowe objawy pojawiają się 1–3 tygodnie po urazie:
- niewielka grudka lub pęcherzyk w miejscu zadrapania,
- powiększone, bolesne węzły chłonne w okolicy (np. pod pachą, w pachwinie),
- stan podgorączkowy, gorączka, osłabienie, bóle głowy.
U większości zdrowych osób bartoneloza przebiega łagodnie, ale u dzieci, osób starszych i z obniżoną odpornością może wymagać antybiotykoterapii. W razie takich objawów skonsultuj się z lekarzem rodzinnym.
Tężec, wścieklizna i inne powikłania – kiedy zgłosić się pilnie do lekarza?
Po ugryzieniu czy podrapaniu przez kota lekarz ocenia również:
- konieczność szczepienia przeciw tężcowi – jeśli ostatnie dawki były dawno temu,
- ryzyko wścieklizny – jeśli kot jest nieznany, dziki lub nie ma aktualnych szczepień.
Do lekarza zgłoś się pilnie, jeśli:
- rana jest głęboka, poszarpana, zlokalizowana na twarzy lub rękach,
- doszło do ugryzienia (z reguły groźniejsze niż same zadrapania),
- nie pamiętasz daty ostatniego szczepienia przeciw tężcowi,
- kot zachowuje się nietypowo (agresja, ślinotok, zaburzenia równowagi) lub nie da się go objąć obserwacją.
Więcej o tym, jak rozpoznać objawy zakażenia, znajdziesz też w artykule: Zakażenie rany – objawy i czynniki zakażeń.
Jak zapobiegać podrapaniom i zakażeniom?
Kilka prostych zasad:
- Ucz dzieci, że kota nie ciągniemy za ogon i nie przytulamy na siłę.
- W stresujących sytuacjach (wizyta u weterynarza) lepiej nie wkładać rąk do transportera.
- Dbaj o odrobaczanie – to ważne zarówno dla zdrowia kota, jak i domowników.
- Regularnie przycinaj pazury (jeśli kot to toleruje) i zapewnij mu drapak, żeby nie ostrzył ich na Twoich rękach.
- W domowej apteczce trzymaj zestaw pierwszej pomocy: jałowe gaziki, plastry, roztwór soli fizjologicznej i lek octenisept® spray.
O tym, dlaczego lek octenisept® spray jest dobrym wyborem „na rany i otarcia”, przeczytasz w artykule: Poznaj preparaty na rany, skaleczenia, oparzenia i otarcia octenisept®
Najczęściej zadawane pytania
Tak. To prosty sposób na zmniejszenie ryzyka infekcji. Najpierw dokładnie myjesz ranę wodą z mydłem, a następnie stosujesz łagodny antyseptyk, np. octenisept® spray.
Tak – zgodnie z ulotką lek octenisept® spray może być stosowany u dzieci również na drobne rany i zadrapania. Lek nie zawiera alkoholu i nie wywołuje pieczenia, co jest ważne u najmłodszych.
Jeśli rana jest głęboka, szeroko rozchylona, bardzo zabrudzona, krwawi mimo ucisku lub jeśli doszło do ugryzienia – zgłoś się do lekarza. To samo dotyczy sytuacji, gdy po kilku dniach rana zamiast się goić, robi się coraz bardziej czerwona, bolesna, pojawia się ropa lub gorączka.
Nie zawsze. Jeśli rana jest powierzchowna, dobrze ją oczyścisz i goi się prawidłowo, wystarczy domowa obserwacja. Do lekarza idź, gdy rana jest głęboka, brudna, długo krwawi, źle się goi albo masz nieaktualne szczepienie przeciw tężcowi.
U takich osób nawet drobne zadrapanie powinno być skonsultowane z lekarzem – ryzyko powikłań, w tym choroby kociego pazura, jest większe.
Bibliografia
- World Health Organization, Guidelines for Wound Management in the Community Setting, WHO, 2019.
- Citko A., Wybrane aspekty leczenia ran powierzchownych, Lek w Polsce 2020, 30(3): 45-48.
- Sopata M, Jawień A, Mrozikiewicz-Rakowska B, Augusewicz Z, Bakowska M, et al., Wytyczne postępowania miejscowego w ranach niezakażonych, zagrożonych infekcją oraz zakażonych – przegląd dostępnych substancji przeciwdrobnoustrojowych stosowanych w leczeniu ran. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran, Leczenie Ran 2020;17(1):1-21. doi: https://doi.org/10.5114/lr.2020.96820 [dostęp 12.2025].
- Biegaj M., Oktenidyna w leczeniu ran, https://www.akademiamedycyny.pl/wp-content/uploads/2017/09/7.pdf [dostęp 12.2025].
- Sabir S. i in., Cat Scratch Disease, [Updated 2025 Dec 13]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482139/ [dostęp 12.2025].
- Conrad DA., Treatment of cat-scratch disease, Curr Opin Pediatr. 2001 Feb;13(1):56-9. doi: 10.1097/00008480-200102000-00010. PMID: 11176245.
- Biancardi A.L., Curi A.L, Cat-scratch disease, Ocul Immunol Inflamm. 2014 Apr;22(2):148-54. doi: 10.3109/09273948.2013.833631. Epub 2013 Oct 9. PMID: 24107122.