Czym jest octenisept® i jak działa?
octenisept® to lek o działaniu antyseptycznym, zawierający oktenidynę oraz fenoksyetanol – substancje skutecznie zwalczające bakterie, wirusy i grzyby. Preparat ten przeznaczony jest do stosowania na skórę i błony śluzowe, co oznacza, że można go używać m.in. na rany skórne, otarcia, a także na delikatne okolice intymne czy w jamie ustnej. Co ważne, octenisept® nie wywołuje pieczenia ani podrażnień nawet na uszkodzonej skórze czy śluzówkach, dlatego może być stosowany również przez osoby o skórze wrażliwej.
Bezpieczeństwo stosowania octenisept® w trakcie ciąży i podczas karmienia piersią
W pierwszym trymestrze ciąży octenisept® nie jest zalecany z uwagi na brak badań dotyczących jego wpływu na płód. W kolejnych miesiącach ciąży można stosować na zalecenie lekarza.
Podczas karmienia piersią octenisept® uchodzi za bezpieczny środek, o ile jest używany ostrożnie. Należy usunąć wszelkie resztki preparatu z okolic piersi przed karmieniem, aby dziecko go nie połknęło. Zaleca się stosować go tylko w razie potrzeby i zgodnie z zaleceniami lekarza.
Zastosowanie octenisept® w trakcie ciąży
Choć w ciąży staramy się unikać leków, zdarzają się sytuacje, gdy octenisept® może okazać się przydatny przyszłej mamie. Poznaj kilka przykładów zastosowań octenisept® u ciężarnych.
Drobne rany, skaleczenia i otarcia skóry
W czasie ciąży skóra bywa bardziej wrażliwa, a brzuszek może utrudniać codzienne czynności – nietrudno wtedy o przypadkowe zadrapanie czy skaleczenie. Zamiast używać preparatów na bazie alkoholu (które mogą szczypać i podrażniać), możesz sięgnąć po lek octenisept® spray, przeznaczony właśnie do dezynfekcji małych, powierzchownych ran – wystarczy spryskać skaleczone miejsce lub przetrzeć gazikiem nasączonym octenisept®. Środek zabije bakterie i zapobiegnie rozwojowi zakażenia, wspomagając gojenie.
Stany zapalne jamy ustnej
W ciąży, na skutek zmian hormonalnych, kobiety często cierpią na nawracające afty czy problemy z dziąsłami (tzw. ciążowe zapalenie dziąseł). Jeśli przyszła mama zmaga się z bolesnymi miejscowymi zmianami w ustach, również może skorzystać z leku bez recepty octenisept® spray.
Infekcje intymne
Kobiety w ciąży są bardziej podatne na infekcje okolic intymnych – zarówno bakteryjne, jak i grzybicze. Jeśli lekarz zdiagnozuje u przyszłej mamy stan zapalny pochwy, może zalecić wspomagająco irygacje lub przemywanie okolic intymnych lekiem octenisept® spray. Jest on wskazany do krótkotrwałego leczenia antyseptycznego błon śluzowych narządów rodnych – w tym do leczenia wspomagającego zapaleń pochwy. octenisept® działa na większość patogenów wywołujących infekcje intymne (bakterie tlenowe i beztlenowe, grzyby Candida, rzęsistek itp.). Stosuje się go zewnętrznie – można spryskać wejście do pochwy i srom nierozcieńczonym preparatem lub zastosować go w formie przemywania (nasączyć jałowy gazik i delikatnie przetrzeć zmienione okolice). Nigdy nie należy wprowadzać octenisept® do pochwy. Lek może pomóc zahamować rozwój infekcji intymnej, ale nie zastąpi leczenia przeciwgrzybiczego czy antybiotyku, jeśli taki jest potrzebny – traktuje się go jako środek wspomagający, przy wystąpieniu infekcji intymnej należy skonsultować się z lekarzem.
Zastosowanie octenisept® w czasie połogu
Po porodzie ciało mamy wraca do formy i często pojawiają się różnego rodzaju rany oraz dolegliwości – szwy po nacięciu krocza, rana po cesarskim cięciu, otarcia skóry czy popękane brodawki przy karmieniu piersią. octenisept® pomaga utrzymać te miejsca w czystości, przyspiesza gojenie i zapobiega infekcjom.
Dezynfekcja rany po nacięciu krocza
Po porodzie naturalnym z nacięciem krocza bardzo ważna jest higiena, aby rana goiła się szybko i bez infekcji. Lek octenisept® spray jest szczególnie polecany do odkażania rany krocza, ponieważ zapobiega zakażeniom i sprzyja gojeniu. Po każdej wizycie w toalecie delikatnie obmyj i osusz krocze, a następnie spryskaj szwy. Dezynfekuj ranę kilka razy dziennie (zwłaszcza rano, wieczorem i po skorzystaniu z toalety), a oprócz tego staraj się często „wietrzyć” okolicę krocza, co również przyspiesza gojenie.
Dezynfekcja rany po cesarskim cięciu
Po cesarskim cięciu odpowiednia pielęgnacja blizny polega na myciu, osuszaniu oraz regularnej dezynfekcji rany. Lek octenisept® spray można stosować do odkażania rany – po oczyszczeniu wystarczy spryskać bliznę preparatem, który zwalcza drobnoustroje i chroni przed zakażeniem. Taką dezynfekcję wykonuj co najmniej 2 razy dziennie (np. rano i wieczorem).
Otarcia i zmiany intymne
Drobne otarcia skóry i podrażnienia okolic intymnych są częste w połogu (np. wskutek noszenia podpasek czy gojenia się ran). Lek octenisept® spray można stosować na takie otarcia, aby przyspieszyć regenerację skóry i zapobiec zakażeniu. Preparat z oktenidyną wspomaga gojenie uszkodzonego naskórka, a przy tym nie podrażnia i nie brudzi bielizny. W praktyce wystarczy oczyścić podrażnione miejsce, osuszyć je, a następnie spryskać lekiem octenisept® spray. Jeśli mimo dezynfekcji zmiany długo się nie goją, skonsultuj się z lekarzem – uporczywe rany mogą wymagać dodatkowego leczenia.
Rany laktacyjne (poranione brodawki)
Poranione, popękane brodawki sutkowe to częsty problem w początkowych tygodniach karmienia piersią. Takie rany są bardzo bolesne i łatwo ulegają zakażeniu drobnoustrojami. Lek octenisept® spray można stosować doraźnie do odkażania poranionych brodawek, aby zapobiec infekcji i przyspieszyć ich gojenie. Najlepiej użyć go tuż po karmieniu – spryskać brodawkę lub przetrzeć ją gazikiem nasączonym preparatem. Pamiętaj jednak, aby przed kolejnym karmieniem dokładnie zmyć preparat z piersi, tak aby dziecko nie połknęło jego pozostałości. Lek stosuj tylko w razie potrzeby.
Dezynfekcja jamy ustnej
Do płukania jamy ustnej w celu zmniejszenia ryzyka choroby dziąseł (zapalenia, parodontozy) możesz używać leku bez recepty octenisept® oral mono z oktenidyną. Płucz usta 2 razy dziennie (używając około 10 ml nierozcieńczonego płynu) przez około 30 sekund i wypluj (nie połykaj). Płyn zmniejsza liczbę bakterii w jamie ustnej i hamuje powstawanie płytki nazębnej. Pamiętaj, aby stosować lek po posiłku i szczotkowaniu zębów, a przy poważniejszych problemach (np. silnym stanie zapalnym dziąseł lub ropnym zakażeniu) konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Najczęściej zadawane pytania
Tak, można stosować octenisept® w okresie karmienia piersią, ale z zachowaniem ostrożności. Jeśli dezynfekujesz nim poranione brodawki, przed karmieniem dokładnie oczyść piersi z preparatu, aby dziecko nie połknęło jego pozostałości.
Tak, octenisept® nadaje się do dezynfekcji jamy ustnej przy takich problemach jak afty czy podrażnienia dziąseł. Płucz jamę ustną około 20 ml nierozcieńczonego roztworu przez około 20 sekund i wypluj (nie połykaj). Pamiętaj jednak, że octenisept® nie zastąpi leczenia poważniejszych infekcji jamy ustnej – jeśli objawy nie ustępują, zgłoś się do lekarza.
Bibliografia
- Laskowska K., Ciąża. Poradnik, Wydawnictwo SBM, Warszawa 2022.
- Fraś M. i in., Styl życia kobiet w ciąży, „Hygeia Public Health” 2012, nr 47, s. 412–417.
- Bręborowicz G., Położnictwo i ginekologia, t. 1–2, PZWL Wydawnictwo Lekarskie, Warszawa 2020.
- Citko A., Zastosowanie oktenidyny w leczeniu stanów zapalnych gardła, https://bibliotekanauki.pl/articles/26469689.pdf [dostęp 08.2025]
- A. Citko, Zastosowanie oktenidyny w praktyce lekarza rodzinnego, Lek w Polsce 2023;383(4):28-34.